T.C.
YARGITAY
13. HUKUK DAİRESİ
E. 2002/3948
K. 2002/5225
T. 7.5.2002

ÖZET: Davacı, Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının bağlı ortaklığı statüsünden çıkarılarak teşekkül şeklinde yapılanmış bir Anonim Şirket olup, 233 s. KHK. m. 4/2 gereğince özel hukuk hükümlerine tabidir. 233 s. KHK. İktisadi Devlet Teşekkülleri ile Kamu İktisadi Kuruluşları ve bunların müesseseleri ve bağlı ortaklıklarını ve iştiraklerini kapsar. Bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlığı genel mahkemelerde çözümlenmesi gerekir.

DAVA: Botaş Genel Müdürlüğü vekili Avukat Cemalettin Açıl ile Maliye Hazinesi vekili Avukat Cumali Küpeli aralarındaki dava hakkında Ceyhan 1. Asliye Hukuk Hakimliğinden verilen 19.7.2000 tarih ve 99-299 sayılı hükmün Dairenin 3.12.2001 tarih ve 6854-11221 sayılı ilamıyla temyiz dilekçesinin reddine karar verilmişti. Süresi içinde davalı avukatı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu:
KARAR: Davacı, davalı Bakanlığa ait taşınmazlar üzerinde 49 yıllık irtifak hakkı sözleşmesi düzenlendiğini ilk yıl kira bedelinin 113.349.000 Tl. olduğunu, ilk üç yılın kira bedelinin ödendiğini, devam eden yıllar için kullanım bedeli artış oranının sözleşmede belirtildiği halde davalının yüksek miktarda talepte bulunduğunu ileri sürerek 4. yıl kira bedelinin 800.000.000 Tl. 3. yıl kira bedelinin 390.756.096 Tl. olarak uyarlanmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile, 4 yıl kira bedelinin 1.833.360.615 Tl. olarak tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiş, dairemizin 2001/6854-11221 karar sayılı ilamı ile davalının temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş davalı tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.
3533 sayılı Kanunun birinci maddesinde; Umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete ve belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilafların tahkim yolu ile çözüleceği belirtilmiştir. Davacı, Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (Botaş) Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının bağlı ortaklığı statüsünden çıkarılarak teşekkül şeklinde yapılaşmış bir Anonim Şirket olup, 233 sayılı kanun hükmünde kararnamenin 4. maddesinin 2. fıkrası gereğince Özel Hukuk Hükümlerine tabidir. 233 sayılı KHK. İktisadi Devlet Teşekkülleri ile Kamu İktisadi kuruluşlar ve bunların müesseseleri ve bağlı ortaklıklarını ve iştiraklerini kapsar. Boru hatları ile Petrol taşıma A.Ş. ( Botaş) anılan kararnamenin ekini oluşturan İktisadi Devlet Teşekkülleri başlığını taşıyan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilgilendirilmiş olup, bu niteliği itibariyle 3533 sayılı yasanın 1. maddesinde sayılanlardan olmadığı ve 3533 sayılı yasanın uygulama olanağı bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlığı genel mahkemelerde çözümlenmesi gerekir. Mahkemece bu husus göz ardı edilerek davaya hakem sıfatı ile bakılıp sonuçlandırılması, usul ve yasaya aykırı olup bu nedenle hükmün bozulmasını gerekirken, zuhulen dairemizce onandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından davalının karar düzeltme talebinin kabul edilerek dairemizin onama kararı kaldırılarak karar yukarıda açıklanan nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının karar düzeltme talebinin kabulü ile dairemizin 3.12.2001 gün 2001/6854 esas, 2001/11221 karar sayılı ilamının kaldırılarak temyiz olunan kararın BOZULMASINA, 7.5.2002 gününde oybirliğiyle karar verildi.