T.C.
DANIŞTAY
3. DAİRE
E. 1998/3187
K. 2000/1406
T. 13.4.2000
ÖZET: Akaryakıttaki fire oranları hakkında.
İstemin Özeti: Akaryakıt ticareti ile uğraşan davacının 1992 takvim yılı hesaplarının incelenmesi sonucu düzenlenen inceleme raporuna dayanılarak adına re'sen salınan gelir ve geçici gelir vergileri, fon payı ile bu vergilere ve fon payına bağlı olarak kesilen kaçakçılık cezaları ve özel usulsüzlük cezasına karşı açılan davayı; dosyanın incelenmesinden inceleme elemanınca ..... Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından bildirilen fire oranları esas alınarak kayıtdışı akaryakıt ve yağ satış hasılatlarının tespit edildiğinin anlaşıldığı, uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması amacıyla verilen ara kararı üzerine yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, davacının 1992 takvim yılı defter ve belgelerinin incelenmesi sonucu .... Ticaret Odasınca bildirilen fire ve zayiat oranları dikkate alınarak 70.620.583.- lira kayıtdışı hasılat olduğu sonucuna ulaşıldığı, Mahkemelerince bilirkişi raporundaki tespitlerin ibraz edilen defter ve belgelere uygun olduğu görülmüş olup, bilirkişi raporunun aynen benimsendiği, matrah farkının defter ve belgelerden hareketle ve randıman incelemesi sonucu tespit edilmiş olması nedeniyle tarhiyata kusur cezası uygulanması gerektiği ..... Ofisi Genel Müdürlüğünün 1.2.1993 tarihli yazısında bildirilen fire oranlarının, ana depodan satılan akaryakıtın tankere aktarılması sırasında meydana gelen fireler olduğu ve bu safhadan sonraki fire ve zayiatı kapsamadığı bu nedenle sözü edilen fire oranlarının dikkate alınması mümkün olmadığından, davalı idarenin bu yöndeki iddiasına itibar edilemeyeceği, kaçakçılık cezalı geçici gelir vergisine gelince, uyuşmazlık döneminde yürürlükte bulunan yasa hükmünde ikmalen ve re'sen yapılan tarhiyatlarda geçici vergi uygulanacağına dair bir hükme yer verilmediği gibi mahsup imkanı da kalmadığından, geçici gelir vergisi ile buna bağlı olarak kesilen kaçakçılık cezasının kaldırılması gerektiği gerekçesiyle kısmen kabul ederek kaçakçılık cezalı gelir vergisi ve fon payını 70.620.583 lira matrah farkına göre kusur cezalı olarak tadil eden, geçici gelir vergisi ile buna bağlı olarak kesilen kaçakçılık cezasını kaldıran ... Vergi Mahkemesinin 16.2.1998 gün ve E: 1994/613, K: 1998/57 sayılı kararının; ..... Ofisi Genel Müdürlüğünün 1.12.1993 tarihli yazısında akaryakıt bayii için bildirilen fire oranlarının kabulü gerektiği davacı adına inceleme raporuna dayanılarak yapılan cezalı tarhiyatta kanuna aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek bozulması istemidir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Tetkik Hakimi : ...
Düşüncesi : Akaryakıtta meydana gelen firelerde bu konuda teknik ve uzmanlığa sahip olan ..... Ofisi A.Ş. Genel Müdürlüğünce bildirilen fire oranlarının esas alınması gerekeceğinden, Mahkemece bu konuda yetkisi bulunmayan Ticaret Odasının bildirdiği fire oranları dikkate alınarak karar verilmesine hukuka uygunluk bulunmadığından, mahkeme kararının bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Savcı : ...
Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp Vergi Mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle Vergi Mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Üçüncü Dairesince işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Dosyanın incelenmesinden dava konusu cezalı tarhiyatın inceleme elemanınca ...... Ofisi A.Ş. Genel Müdürlüğünün 1.2.1993 gün ve 02530 sayılı yazısında rafineri katma değer vergisi matrahına uygulanmak üzere bildirilen bayi fire oranlarının esas alınması suretiyle bulunan matrah farkı üzerinden yapıldığı, Mahkemece de ..... Ticaret odasınca ildirilen fire oranları esas alınarak yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu aynen benimsenerek cezalı tarhiyatın tastikine karar verildiği anlaşılmıştır.
19 Aralık 1983 gün ve 18256 sayılı resmi gazetede yayımlanan 83/7508 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 9. maddesinde; Akaryakıt İstikrar Fonuna tabi tüm petrol ürünlerinin; Tevzi Şirketleri Bayiler ve satıcılarının genel gider fire ve kar paylarının Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca tesbit edileceği ve bir tebliğle duyurulacağı öngörülmüş ve aynı kararın 18. maddesinde de, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bu kararda yazılı yetkilerini kullanmak üzere verdiği kararların ...... İşleri Genel Müdürlüğü vasıtasıyla yürütüleceği belirtilmiştir.
Daha sonra 23.1.1989 gün ve 89/14264 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla akaryakıt ve LPG'nin rafineri ve perakende satış fiyatlarının serbest bırakılması üzerine söz konusu ürünlerin bu tarihten sonra satış fiyatları ile bu fiyatları oluşturan unsurlar ilgili akaryakıt ve LPG şirketleri ve rafineriler tarafından belirlendiğinden, akaryakıt ve madeni yağ satışlarına esas olmak üzere rafineriden tüketiciye satışa kadar olan safhalarda akaryakıt türlerine göre fiilen meydana gelen firelerin ...... Ofisi A.Ş. Genel Müdürlüğünden sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan .... Ticaret Odasının bildirdiği fire oranları dikkate alınarak karar verilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile ... Vergi Mahkemesinin 16.2.1998 gün ve E: 1994/613, K. 1998/57 sayılı kararının bozulmasına, 492 sayılı Harçlar Kanunun 13. maddesinin ( j ) bendi uyarınca davalı idareden alınamayan 1.569.400.- lira temyiz başvurma harcının davacıdan alınmasına, 5.700.000.- lira temyiz yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine 13.4.2000 gününde oybirliğiyle karar verildi.