Elektrikte Fiyat İştah Açtı

   Özelleştirme İdaresi, Uzanlar'ın Libananco davasına konu olan Toroslar ve Akdeniz ile İstanbul Anadolu
Yakası elektrik dağıtım özelleştirmelerini bu ay vitrine çıkarıyor.
   Boğaziçi, Dicle, Trakya ve Gediz elektrik dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinden 5.8 milyar dolar
rekor gelir elde eden Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB), "Özelleştirme maratonuna jet hızı ile devam"
dedi. İdare, Türkiye'nin elektrik tüketiminin yüzde 20'sini oluşturan, Toroslar, Akdeniz ve İstanbul
Anadolu Yakası elektrik dağıtım bölgesi ihalesi için düğmeye hemen bastı. 3 dağıtım bölgesi için bu ay
sonuna kadar özelleştirme ilanına çıkılmaası, sürecin 2010 yılı sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.
Önceki gün ihalede çıkan rekor fiyatlar, elektrik dağıtım özelleştirmelerinde "son tren" olan 3 bölge için
şirketlerin rekabeti artıracağı izlenimini uyandırdı. Bu durum da fiyatların yine rekor seviyede
gerçekleşeceği izlenimi uyandırdı. Vitrine çıkacak İstanbul Anadolu Yakası imaj ile Toroslar, Türkiye
elektrik tüketiminden aldığı yüzde 10.3'lük pay ile dikkat çekiyor. Ağustos ayında ilana çıkacak 3
dağıtım bölgesi içinde İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım AŞ yaklaşık 8.6 milyar kilovat saat
tüketimi ile göz kamaştırıyor. Daha önce Aktaş'a devredilen ancak imtiyaz sözleşmesi fesih edilen
Ayedaş, Türkiye'nin son büyük dağıtım özelleştirmesi olacak.
  
YABANCI FONLAR DEVREDE
Akdeniz bölgesini elektrik dağıtan Akdeniz ve Toroslar bölgeleri de yaklaşık 20 milyar kilovat tüketim
ile Türkiye tüketiminin yüzde 13'ünü kapsıyor. Yetkililer, Başbakanlık Yatırım Ajansı aracılığı ile bir
çok yabancı fonların elektrik üretim özelleştirmeleri ile ilgilendiğini belirterek "Özellikle Çin fonları
üretim özelleştirmelerini yakın markaja aldı" diye konuştu. Dağıtım bölgelerinin ardından 9 portföye
bölünen 16 bin megavat kapasiteli elektrik üretim özelleştirmelerine geçilecek.

EPDK fiyat kılıcını çekti: Faturalar etkilenmeyecek
Elektrik dağıtım ihalelerinden çıkan yüksek fiyatlar sonrası gündeme gelen "İhale bedelleri elektrik
fiyatlarını artırır mı?" sorusuna Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan (EPDK) net cevap geldi. Fiyat
tarifelerini belirleme yetkilerinin kendilerinde olduğunu anlatan EPDK yetkilileri "Fiyat tarifelere
yansıyan bir unsur değil. Yüksek bedel elektrik fiyatlarını etkilemez" diye konuştu. Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız da ihalelerde en yüksek teklifi veren şirketleri "Başarının şartı kaliteli
hizmetten geçer" diyerek uyardı. EPDK'nın "Fiyat faturaya yansımaz" tutumu sonrası İstanbul'a verilen
fiyatın sırrı değerlendirmeye alındı. Uzmanlara göre stratejik sıralama, Mehmet Kazancı'nın sektöre
girmesi, Boğaziçi Dağıtım'ın alanı küçük tüketimi yüksek bölge olması, direklerinin bile yılda 300
milyon lira reklam geliri getirebileceği hesapları ve bankalardan temin edilecek kredinin kolaylığı rekor
fiyat oluşmasını sağladı.

'Uzanlar tazminat peşinde'
Akdeniz ve Toroslar elektrik dağıtım bölgeleri özelleştirme süreci Cem Uzan'a ait ÇEAŞ ve KEPEZ
elektrik dağıtım bölgelerine el konulması nedeniyle tartışmalı durum oluşturuyordu. Yetkililer
özelleştirme sürecinde tüm hukuki alt yapıyı hazırladıklarını belirterek "Uzanlar şirketlere el koyma
nedeni ile uğradıkları zarara karşılık tazminat talep ediyor. Bu dağıtım bölgelerini geri almaları veya hak
iddia etmeleri söz konusu değil. İhale maratonu başlayacak" diye konuştu.

Odadan tehdit
Elektrik Mühendisleri Odası, 3.5 milyar $ beklenirken 5.8 milyar $'lık rekor fiyatla özelleştirilen 4
elektrik dağıtım bölgesinin ihalesini "kamu yararı olmadığı" gerekçesiyle yargıya taşıyor.
Mimarlar Odası gibi Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) da ekonomide dava terörü estirmeye
hazırlanıyor. EMO, 9 Ağustos'ta gerçekleştirilen ve 3.5 milyar dolar öngörülürken 5.8 milyar dolar rekor
gelir elde edilen Boğaziçi, Gediz, Trakya ve Dicle elektrik dağıtım bölgesi ihalelerini "kamu yararı
olmadığı" gerekçesi ile yargıya taşımayı planladığını açıkladı. EMO'dan yapılan açıklamada ihalelerin
şeffaf yapılmadığı, rekabet ortamının yaratılmadığı iddia edildi. EMO, dağıtım hatlarının
özelleştirilmesinin kamu tekelinin özel tekele devri anlamına geldiğini, bunun kamu yararına aykırı
olduğunu ileri sürdü. Elektrik dağıtım bölgelerinin 25 yıllık hizmet imtiyazını özel sektöre devreden
Türkiye, pazartesi günü tarihinin en başarılı özelleştirmelerinden birini gerçekleştirmiş, sadece Boğaziçi
dağıtım bölgesi için verilen fiyat, TÜPRAŞ ve Telekom'un ardından Türkiye'nin en büyük 3.
özelleştirmesi olmuştu.

15 BÖLGE İÇİN DAVA AÇTI
Elektrik Mühendisleri Odası, bugüne kadar özelleştirme ihalesi yapılan 15 dağıtım bölgesi için iptal
davası açtı. Başkent ve Sakarya için açılan davalar reddedildi. Danıştay, sadece Aras bölgesinde
yürütmeyi durdurma kararı verdi. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı yetkilileri, dağıtımın özel sektöre
geçmesiyle elektrik fiyatlarının düşeceğini belirterek "Özel sektör kaçağı azaltmak zorunda. Azaltamazsa
cebinden ödeyecek. Türkiye'de yılda 20 milyar kilovat saat kaçağa gidiyor. Bu yük sistemden atılınca
fiyatlar iner" dedi.

"Danıştay'ın ülkeye faturası 2.6 milyar dolar"
Başbakan Tayyip Erdoğan, muhtelif zamanlarda Danıştay ve idari mahkemelerin özelleştirmelere yönelik
kararlarını eleştirdi. 31 Temmuz'da Adana mitinginde konuya değinen Erdoğan, özelleştirme
uygulamalarının engellendiğini belirterek, "Danıştay'ın tamamen ideolojik yaklaşımla 6 özelleştirme
ihalesini oyalayarak Türkiye'ye ödettirdiği fatura 2.6 milyar dolar. Danıştay hiçbir bedel ödemiyor.
Danıştay'ın ülke gibi bir derdi yok" demişti.

Bunların hangisi kamu yararına aykırı?
-ALTYAPIYA 15 MİLYAR DOLAR: Özel şirketler 2010-2015'te 15 milyar dolarlık altyapı yatırımı
için EPDK'nın kapısını çaldı.
-MÜLKİYET TEDAŞ'IN: Özelleştirme strateji planına göre şirketlerin yapacağı yeni yatırımlarla
oluşan yeni tesislerin bile mülkiyeti tamamen kamu kurumu TEDAŞ'a ait.
-KAÇAĞI İNDİREMEZSE CEBİNDEN ÖDER: Özel sektör EPDK tarafından kendine konulan kaçak
hedefini tutturamadığı takdirde, hedef referans alınacak. Özel sektör kaçak oranını cebinden ödeyecek.
-ZAMMI EPDK BELİRLER: Özel şirketler tüm yatırımları ve fiyat tarifeleri EPDK onayından geçmek
zorunda.
-KÂR ORANI %2.33 : Şirketin kârı tarifelerle belirleniyor. Tarifelere yatırım ve vergi ekleniyor ancak
kâr oranı %2.33'ü geçemiyor
-GELİR TAVANI VAR: Dağıtım şirketleri öngörülenden fazla gelir elde ederse bir sonraki yıl tarifeleri
EPDK denetimi altında düzeltilecek.

Aklına estikçe yargıya gidenler Türkiye'ye ayak bağı oluyor
ENERJİ Bakanı Taner Yıldız, EMO'nun elektrik dağıtım ihalelerini yargıya taşıyacağı açıklamasına sert
tepki gösterdi. "Kimse Türkiye'ye ayakbağı olmasın" diyen Bakan Yıldız, şunları kaydetti: "Elektrik
dağıtım özelleştirmeleri bir varlık satışı değil sadece elektrik dağıtım hizmetinin özel sektör eliyle
yürütülmesidir. Aklına estikçe mahkeme gidenlerle uğraşmamız lazım." TBMM Enerji Komisyonu
Başkanı Hasan Ali Çelik ise, "Nedense ülke yararına olan bu özelleştirmelerde daima 'İstemeyiz' diyen
bir grup var. Ülke yararına bu faaliyetlere karşı çıkmak ülke kalkınmasına karşı çıkmaktır" dedi.
Sabah /Ekonomi / 12.08.2010