|
Patronlar Yarıştı Hazine Kazandı
Yılın en büyük elektrik dağıtım ihalesinde rekor kırıldı. İstanbul'un Avrupa yakasını içine alan Boğaziçi Elektrik Dağıtım bölgesi ile İzmir'i kapsayan Gediz Elektrik Dağıtım için aynı şirket 5 milyar dolar verdi. Beklentileri aşan bu teklife Trakya ve Dicle bölgeleri de eklenince özelleştirme bedeli 5,8 milyar doları buldu. Bu rakam, Türk Telekom'dan sonraki en büyük özelleştirme oldu. Küresel krize rağmen elektrik dağıtım ihalelerinde rekor fiyatlara ulaşıldı. Hazine, aralarında İstanbul Avrupa yakası ve İzmir'in de yer aldığı dört bölgenin özelleştirme ihalesinde 5 milyar 760 milyon dolar gelir sağladı. Dün ihalesi yapılan Boğaziçi, Gediz, Trakya ve Dicle Elektrik Dağıtım AŞ için Mehmet Emin Karamehmet ve Turgay Ciner gibi Türkiye'nin önde gelen patronları yarıştı. İstanbul'un Avrupa yakasını içine alan Boğaziçi Elektrik ile İzmir ve Manisa'yı kapsayan Gediz Elektrik'te ipi, 25 yıllığına Çukurova Holding Yönetim Kurulu Başkanı Karamehmet göğüsledi. Karamehmet'in Mehmet Kazancı ile kurduğu ortak girişim grubu, Boğaziçi Dağıtım'a 2 milyar 990 milyon dolar, Gediz'e ise 1 milyar 920 milyon dolar verdi. Trakya ihalesini ise 622 milyon dolara Aksa Enerji kazandı. Dicle Elektrik'in dağıtımını da ihalede 228 milyon dolar veren Karavil ve Ceylan Ortak Girişim Grubu yapacak. Ekonomi çevreleri, küresel krize rağmen elde edilen sonucu başarı olarak değerlendiriyor. Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ'ye (TEDAŞ) bağlı dört elektrik dağıtım şirketinin ihalesi dün Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nda yapıldı. Başkan Vekili Ahmet Aksu'nun komisyon başkanlığında yapılan ihalede İstanbul'un Avrupa yakasının bulunduğu Boğaziçi Elektrik Dağıtım için en yüksek teklifi 2 milyar 990 milyon dolarla Çukurova Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Emin Karamehmet ve Aksa Enerji'nin eski ortağı Mehmet Kazancı ile İş Kaya tarafından kurulan İşkaya İnşaat -MMEKA Makine Ortak Girişim Grubu verdi. İhalenin nihai pazarlık görüşmesinde 10 firma yarıştı. İlk tur elemesiz beş tur elemeli ihalede elemelerde en yüksek teklif 1 milyar 11 milyon dolar oldu. Beş tur olarak gerçekleştirilen elemeli yazılı turların ilk turunda en yüksek teklif 2 milyar 90 milyon dolar oldu. Bu turda KCETAŞ-AYEN Ortak Girişim Grubu elendi. İkinci elemeli turda Enerjisa elenirken, kalan üç turda Limak, IC İçtaş ve Kolin İnşaat ihale dışı kaldı. Açık artırmada başlangıç tutarı 2 milyar 980 milyon dolar, artırım aralığı ise 5 milyon dolar olarak belirlendi. Tek tur olarak gerçekleşen açık artırmada, İşkaya İnşaat-MMEKA Makine Ortak Girişim Grubu dışındaki tüm firmalar ihaleden çekildi. Böylece İşkaya İnşaat-MMEKA Makine Ortak Girişim Grubu en yüksek teklifi veren firma oldu. Açık artırma sırasında firmanın teklifi 2 milyar 985 milyon dolardı. Ancak İhale Komisyonu Başkanı Aksu'nun, "Son teklifiniz bu kadar mı, hesabı düzleştirelim." önerisi üzerine firma, teklifini 5 milyon dolar artırarak, 2 milyar 990 milyon dolara çıkardı. İhale dün teknik olarak sonuçlanırken, EPDK ve Rekabet Kurumu'nun ardından Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun onayına sunulacak. İhale sonrasında açıklama yapan MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kazancı, fiyatın ihalede oluşan bir fiyat olduğunu belirterek, "Yüksek görülebilir ama önemli olan hedefe ulaşabilmek." dedi. İstanbul'un Avrupa Yakası'nın elektrik dağıtımını almayı çok istediklerini vurgulayan Kazancı, ortağı olan Mehmet Emin Karamehmet'in bu konuda cesaret verdiğini söyledi. Kazancı, "Hedefimiz İstanbul'u almaktı. Biz bunu gerçekleştirdik. Sayın Karamehmet de bu konuda bize büyük destek verdi." şeklinde konuştu. Şartnameye göre ödemelerin yüzde 20'si peşin, geri kalanı taksitle yapılıyor. Özkaynak veya kredi kullanarak ödemenin yapılabileceğini akatran Kazancı, gazetecilerin "Kayıp kaçak oranını nasıl indireceksiniz?" sorusuna ise teknik çerçevede oranın düşürülmesi için çalışma yapacaklarını söyledi.
GEDİZ İÇİN DE KESENİN AĞZINI AÇTILAR Türkiye'nin en büyük elektrik dağıtım bölgesi için 3 milyar dolar teklifte bulunan İşkaya İnşaat-MMEKA Makine Ortak Girişim Grubu, Gediz için de kesenin ağzını açtı. İzmir ve Manisa şehirlerinin bulunduğu bölgenin nihai pazarlık görüşmelerinde 1 milyar 920 milyon dolarlık rekor teklif verdi. İhalede öncelikli olarak kapalı elemesiz teklifler alındı. Sonrasında beş tur elemeli yazılı tur gerçekleştirildi. İlk turda KCETAŞ-AYEN-REL-PETCO Ortak Girişim Grubu elenirken, bu turda en yüksek teklif 1 milyar 475 milyon dolar oldu. İkinci elemeli turunda Park Holding, üçüncü elemeli turda IC-İçtaş İnşaat, dördüncü turda Limak, beşinci turda ise Kolin İnşaat elendi. Elemeli turlar sonrasında en yüksek tutar 1 milyar 835 milyon dolar olurken, açık artırma 5 milyon dolarlık artırım aralığı ile 1 milyar 900 milyon dolardan başladı. Açık artırmanın ilk turunda Aksa Elektrik, Cengiz Elektrik, Enerjisa çekilirken, bu turda en yüksek teklif 1 milyar 910 milyon dolar oldu. Üçüncü turda Eti Gümüş-Söğütsen Seramik Ortak Girişim Grubu çekilirken, İşkaya 1 milyar 920 milyon dolarlık en yüksek teklifi vermiş oldu. İhaleye ilişkin açıklama yapan MMEKA Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kazancı, hedefledikleri dağıtım bölgelerini aldıklarını belirterek diğer bölgelerde iddialı olmadıklarını söyledi. Elektrik dağıtım özelleştirmelerine rekor teklif gelmesinin ardından fiyatların artacağı eleştirisine Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) cevap verdi. Kurulun beş yıllık fiyat tarifesi üzerinde çalıştığını aktaran yetkililer, bunun önümüzdeki günlerde açıklanacağını, dolayısıyla ihaleden çıkacak fiyatın elektrik faturasını etkilemeyeceğini söyledi. İhale hakkında değerlendirmede bulunan üst düzey bir EPDK yetkilisi, yüksek rakamın fiyatlarda baskı oluşturmayacağını kaydetti. Tarifeler belirlenirken formülasyonun içerisinde ihale bedelinin olmadığını vurgulayan yetkili, "Yüksek fiyat verelim de tarifeden karşılığını alırız mantığı olsa iki bölge için 5 değil 10 milyar dolar verilirdi. Biz sonuçta firmanın vereceği teklifi makul olarak değerlendireceğiz. Fiyatlarda herhangi bir artışa sebep olmaz." dedi. Özelleştirmede en az yüzde 90 istihdamın muhafaza edilme şartının olduğunu aktaran bir başka yetkili de özelleştirilen şirketlerin mevcut istihdamın üzerine çıktıklarını kaydetti. Benzer bir sürecin dün ihalesi gerçekleştirilen dört dağıtım bölgesinde de yaşanacağını kaydetti. EPDK eski Başkanı Yusuf Günay ise özelleştirme sonrasında fiyatlar üzerinde baskı oluşacağını düşünüyor. Dağıtım taleplerinin tarife tekliflerini üst kurula sunarken bu unsuru da göz önünde bulunduracağını ifade eden Günay, kayıp kaçak miktarı azaldıkça baskının azalabileceğini kaydetti.
Elektrik dağıtımının yüzde 75'i özelleşti İstanbul'un Avrupa yakasının elektrik dağıtım ihalesinin yapılmasının ardından özel sektörün payı iyice artacak. Halihazırda 6 özel elektrik dağıtım şirketi (Başkent, Sakarya, Meram, Osmangazi, Aydem ve Kayseri) 26 ilde faaliyet gösteriyor. Altı bölge elektrik piyasasının yüzde 28'ini oluşturuyor. Bunlara, ihalesi tamamlanan Çoruh, Yeşilırmak, Çamlıbel, Fırat, Uludağ ve Van Gölü Elektrik Dağıtım AŞ ilave edildiğinde 12 özel dağıtım şirketi toplam 51 ilde faaliyet gösterirken, özel sektörün payı yüzde 44'e ulaşacak. Dün ihalesi yapılan dört bölgenin de eklenmesiyle birlikte 16 özel elektik dağıtım şirketi toplam 63 ilde faaliyette bulunacak ve piyasadaki özel sektörün payı yüzde 75'e ulaşacak. Bu dört şirketin özelleştirilmesiyle TEDAŞ'ta Akdeniz, Toroslar ve İstanbul Anadolu yakası elektrik dağıtımı kaldı.
İhalede iki kardeş yarıştı Türkiye'nin en büyük elektrik dağıtım ihalesi olmasının yanı sıra İstanbul'un Avrupa yakası için iki kardeşin de yarışması dikkat çekti. Kazancı Holding'deki yönetim görevinden ayrılan Mehmet Kazancı Çukurova Holding'in patronu Karamehmet ile birlikte ihaleye MMEKA Makine ile katılırken, Aksa Elektrik'in patronu kardeşi Cemil Kazancı'ya rakip oldu. Her iki firma açık artırmaya kadar birbirleri ile yarıştı. Mehmet Kazancı'nın içinde bulunduğu grup Boğaziçi ve Gediz'de galip gelirken, Cemil Kazancı'nın şirketi Trakya Elektrik'i aldı. İhale sonrasında Özelleştirme İdaresi'nin bahçesinde diğer ihaleleri bekleyen Park Holding'in patronu Turgay Ciner, kalan dağıtım ihalelerine ilgilerinin devam ettiğini söyledi. Ciner, Zaman'ın "İstanbul Avrupa yakasını kaybettiniz Anadolu Yakası için iddialı olacak mısınız?" sorusuna, "Hep birlikte bekleyip göreceğiz. Allah ömür verirse ve şartlar uygun olursa Anadolu yakası ihalesine katılırız." cevabını verdi.
Trakya Elektrik Aksa'ya, Dicle Karavil-Ceylan'a gitti Trakya Elektrik Dağıtım'ın özelleştirme ihalesinin nihai pazarlık görüşmesinde en yüksek teklifi 622 milyon dolar ile Aksa Elektrik verdi. Dicle için ise en yüksek teklif 228 milyon dolarla Karavil- Ceylan'dan geldi. Trakya'nın nihai pazarlık görüşmesinde önce kapalı elemesiz teklifler alındı. Burada en yüksek teklif 350 milyon dolar oldu. Elemeli yazılı turların ilk turunda Palmet elenirken en yüksek teklif 450 milyon dolar oldu. İkinci elemeli turda Park Holding çekildi ve en yüksek tutar 501 milyon dolar oldu. Üçüncü turda ise Kolin elendi, en yüksek tutar ise 546 milyon dolar olarak belirlendi. Dördüncü eleme turunda da Limak İnşaat elenirken en yüksek tutar da 567 milyon dolar olarak gerçekleşti. Beşinci elemeli turda ise Boğaziçi ve Gediz Elektrik ihalesini kazanan İşkaya İnşaat-MMEKA Makine Ortak Girişim Grubu elendi. Daha sonra açık attırmaya geçildi. Açık artırmada başlangıç tutarı 580 milyon dolar, artırım aralığı ise 2 milyon dolar olarak belirlendi. İlk turda KCETAŞ-AYEN-REL-PETCO Ortak Girişim Grubu, Cengiz Elektrik ve IC İçtaş İnşaat çekilirken, en yüksek teklif 584 milyon dolar oldu. Onbir turluk açık artırmada, son turda Eti Gümüş&Söğütsen Seramik Ortak Girişim Grubu çekilirken, Aksa 622 milyon dolarla en yüksek teklifi vermiş oldu. Aksa Elektrik Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Sedat Siverek, 622 milyon dolarlık ihale bedelinin yüzde 15-25'ini öz kaynaklarından, geri kalanını da kredi alarak karşılayacaklarını söyledi. Siverek, bölgeye 5 yılda 190 milyon dolarlık yatırım yapacaklarını kaydetti. Dün son olarak Dicle Elektrik'in nihai pazarlık görüşmesi yapıldı. Elemesiz turda en yüksek teklif 150 milyon dolar oldu. Daha sonra elemeli yazılı turlara geçildi. İlk turda iki eşit teklif gelmesi sebebiyle eleme gerçekleşmedi. Bu turda en yüksek teklif 190 milyon dolar oldu. Birinci eleme turunda Limak elenirken, en yüksek teklif 205 milyon dolar olarak gerçekleşti. İkinci elemeli turunda Kolin çekilirken, en yüksek tutar 215 dolara çıktı. Üçüncü turda ise Cengiz Elektrik elindi, en yüksek tutar ise 220 milyon dolar oldu. Dördüncü eleme turunda da IC İçtaş elendi. Daha sonra açık artırmaya geçildi. Açık artırmada başlangıç tutarı 225 milyon dolar, artırım aralığı ise 1 milyon dolar olarak belirlendi. İlk turda Eti Gümüş&Söğütsen Ortak Girişim Grubu, İşkaya İnşaat-MMEKA Makine-Rosse Enerji Ortak Girişim Grubu ve Aksa çekilirken, bu turda en yüksek teklif 227 milyon dolar oldu. İkinci turda Çalık Enerji'nin çekilmesiyle Karavil-Ceylan Ortak Girişim Grubu 228 milyon dolarla en yüksek teklifi vermiş oldu. Dün gerçekleştirilen 4 ihaleyle toplam 5 milyar 760 milyon dolarlık gelir elde edildi. Şirketin işletme hakkı devir sözleşmeleri 2036 yılına kadar geçerli olacak. Bu sürenin sonunda ise mülkiyet hakkı devredilmediği için devlet ya yeniden ihaleye çıkacak ya da hizmetten memnun kalması halinde mevcut şirketle yoluna devam edecek. Zaman / Ekonomi / 09.08.2010
|